ODYSSEIA MİTOLOJİSİ
Polyphemos Kimdir?
Odysseus’un aklıyla yendiği, adını haykırdığı için de bedelini ödediği tek gözlü dev
Polyphemos, alnının ortasında tek gözü olan Kikloplar’ın en ünlüsüdür. Poseidon ile deniz perisi Thoosa’nın oğludur. Kikloplar ne tarla eker ne meclis kurar; her biri kendi mağarasında, kendi sürüsüyle, kendi yasasıyla yaşar. Polyphemos da öyle: koyunlarını güder, peynirini yapar, konuk hakkı diye bir şey tanımaz.
Odysseus on iki adamıyla mağaraya girdiğinde dev onları içeri kapatır ve kapıya bir kaya çeker — o kayayı yirmi araba bile kımıldatamaz. Konuk sormak yerine yemeye başlar. Odysseus, devi öldürmenin işe yaramayacağını fark eder: kayayı yalnızca dev kaldırabilir.
Çözüm iki adımdır. Önce şarap: Polyphemos’a katıksız, ağır şarap içirir. Sonra ad: adını soran deve “Adım Hiç Kimse” der. Dev sarhoş uykuya dalınca zeytin kazığını ateşte sertleştirip tek gözüne saplar. Kiklop “Hiç Kimse beni öldürüyor!” diye bağırınca komşuları geri döner.
Ertesi sabah adamlar koçların karnına bağlanarak dışarı süzülür. İş bittiğinde Odysseus kendini tutamaz ve açık denizden gerçek adını haykırır. Polyphemos bu adı babası Poseidon’a iletir; dua kabul olur ve dönüş yolu yıllarca uzar.
Destandaki rolü
Polyphemos, destanın en çarpıcı zekâ-kuvvet karşılaşmasıdır; ama asıl işlevi bunun devamındadır. Odysseus’un kazandığı yerde konuşması, bütün yolculuğun sebebini kurar: Poseidon’un öfkesi buradan doğar.
Oyunda karşına nasıl çıkıyor?
Oyunda Kikloplar konumu mağara tuzağı, kazık planı ve ayrılış anı olarak oynanır. Kaçarken adını haykırmayı seçersen kleos kazanır, buna karşılık Poseidon’un öfkesini artırırsın — ve o öfke geri kalan bütün bacaklarda fırtına riskin olarak karşına çıkar.
Kısa bilgi
- Rolü
- Kiklop, Odysseus’un ilk büyük düşmanı
- Kökeni
- Kikloplar ülkesi (geleneksel eşleştirme: Sicilya, Etna çevresi)
- Ailesi
- Babası Poseidon, annesi deniz perisi Thoosa
- Sıfatı
- Tek gözlü çoban dev
İlgili konumlar
- Kikloplar Ülkesi — “Adım Hiç Kimse” — destanın en ünlü hilesi
- Thrinakia — Dokunulmaması gereken sürü, bekletilen filo, bozulan yemin
▶ Oyunu Ücretsiz Oyna
Tarayıcıda çalışır · kurulum yok · kayıt yok · Türkçe
Odysseus · Penelope · Kirke · Kalypso
Odysseia tanrıları ve yaratıkları · Odysseia haritası: 14 konum · Odysseia destanı nedir?