ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ
Ποιος είναι ο Πολύφημος;
Ο γίγαντας που ο Οδυσσέας νίκησε με το μυαλό — και πλήρωσε, επειδή φώναξε το όνομά του
Ο Πολύφημος είναι ο πιο διάσημος από τους Κύκλωπες, τους γίγαντες με ένα μόνο μάτι στη μέση του μετώπου. Είναι γιος του Ποσειδώνα και της θαλάσσιας νύμφης Θόωσας. Οι Κύκλωπες δεν σπέρνουν και δεν κάνουν συνελεύσεις· ο καθένας ζει στη σπηλιά του, με το κοπάδι του και τον δικό του νόμο. Έτσι κι ο Πολύφημος: βόσκει τα πρόβατά του, φτιάχνει το τυρί του, και δεν αναγνωρίζει κανένα δικαίωμα φιλοξενίας.
Όταν ο Οδυσσέας μπαίνει στη σπηλιά με δώδεκα άντρες, ο γίγαντας τους κλείνει μέσα και κυλά έναν βράχο στο άνοιγμα — βράχο που ούτε είκοσι κάρα δεν θα κουνούσαν. Αντί να ρωτήσει ποιοι είναι, αρχίζει να τους τρώει. Ο Οδυσσέας καταλαβαίνει πως το να τον σκοτώσει δεν ωφελεί: μόνο ο γίγαντας μπορεί να κουνήσει αυτόν τον βράχο.
Η λύση έχει δύο βήματα. Πρώτα το κρασί: δίνει στον Πολύφημο δυνατό, ανέρωτο κρασί. Ύστερα το όνομα: όταν τον ρωτά ποιος είναι, απαντά «Με λένε Κανένα». Όταν ο μεθυσμένος γίγαντας αποκοιμιέται, σκληραίνει στη φωτιά έναν πάσσαλο από ελιά και τον καρφώνει στο μοναδικό μάτι. Ο Κύκλωπας ουρλιάζει «Ο Κανένας με σκοτώνει!» — και οι γείτονες γυρίζουν πίσω για ύπνο.
Το επόμενο πρωί οι άντρες γλιστρούν έξω δεμένοι κάτω από τις κοιλιές των κριαριών. Και με τη δουλειά τελειωμένη, ο Οδυσσέας δεν κρατιέται: από τα ανοιχτά φωνάζει το αληθινό του όνομα. Ο Πολύφημος το μεταφέρει στον πατέρα του τον Ποσειδώνα· η προσευχή εισακούγεται, και ο δρόμος του γυρισμού μακραίνει χρόνια.
Ο ρόλος στο έπος
Ο Πολύφημος είναι η πιο κοφτερή αναμέτρηση νου και δύναμης στο έπος — μα ο πραγματικός του ρόλος έρχεται μετά τη νίκη. Ο Οδυσσέας μιλά εκεί όπου έχει ήδη κερδίσει, και έτσι στήνει την αιτία όλου του ταξιδιού: η οργή του Ποσειδώνα ξεκινά εδώ.
Πώς τον συναντάς στο παιχνίδι
Στο παιχνίδι το κεφάλαιο των Κυκλώπων παίζεται ως η παγίδα στη σπηλιά, το σχέδιο με τον πάσσαλο και η στιγμή της αναχώρησης. Αν διαλέξεις να φωνάξεις το όνομά σου καθώς ξεφεύγεις, κερδίζεις κλέος — και ανεβάζεις την οργή του Ποσειδώνα, που σε ακολουθεί ως κίνδυνος φουρτούνας σε κάθε επόμενο σκέλος.
Με μια ματιά
- Ρόλος
- Κύκλωπας, ο πρώτος μεγάλος εχθρός του Οδυσσέα
- Καταγωγή
- Χώρα των Κυκλώπων (παραδοσιακή ταύτιση: Σικελία, γύρω από την Αίτνα)
- Οικογένεια
- Πατέρας ο Ποσειδώνας, μητέρα η θαλάσσια νύμφη Θόωσα
- Προσωνύμιο
- Ο μονόφθαλμος βοσκός γίγαντας
Σχετικές τοποθεσίες
- Χώρα των Κυκλώπων — «Το όνομά μου είναι Ούτις» — το πιο ξακουστό τέχνασμα του έπους
- Θρινακία — Ένα κοπάδι απαγορευμένο, ένας στόλος αγκυροβολημένος, ένας όρκος σπασμένος
▶ Παίξε Δωρεάν το Παιχνίδι
Τρέχει στον περιηγητή · χωρίς εγκατάσταση · χωρίς εγγραφή · στα ελληνικά
Οδυσσέας · Πηνελόπη · Κίρκη · Καλυψώ
Θεοί και τέρατα της Οδύσσειας · Χάρτης της Οδύσσειας: 14 σταθμοί · Η ιστορία της Οδύσσειας